Ciddi ilişki
Evlenmeden Önce Sorulacak 40 Soru: Para, Aile, Çocuk ve Ev Hayatı
Düğünü konuşmak kolay, evliliği konuşmak daha zor. Çocuktan paraya, ailelerden ev işlerine kadar evlenmeden önce açıkça konuşulması gereken 40 soru ve bu soruları sorgu havasına sokmadan sormanın yolları.
7 dk okuma
Evlilik hazırlığı çoğu zaman salon, tarih ve davetli listesiyle geçer. Oysa birlikte bir hayat kurmanın asıl gündemi başka yerdedir: Kaç çocuk istediğiniz, paranın nasıl yönetileceği, ailelerin hayatınızda ne kadar yer alacağı, ev işlerini kimin yapacağı, bir tartışmanın nasıl biteceği.
Bu konuları evlenmeden önce konuşmanın bir karşılığı var. Evlilik öncesi hazırlık programlarını inceleyen bir meta-analiz, bu programların çiftlerin iletişim becerilerini ve ilişki kalitesini kısa vadede belirgin biçimde iyileştirdiğini gösterdi (Carroll ve Doherty, 2003). Geniş bir hane araştırmasında da evlilik öncesi bir hazırlık sürecinden geçmek; daha yüksek evlilik doyumu, daha az çatışma ve daha düşük boşanma olasılığıyla ilişkili bulundu (Stanley ve diğerleri, 2006).
Bu soruları nasıl sormalı?
Kırk soruyu tek akşamda sormak bir mülakat olur, sohbet değil. Birkaç öneri:
- Zamana yay. Her buluşmada bir iki konu yeter. Bazı sorular kendiliğinden açılır: bir film, bir arkadaşın düğünü ya da bir aile ziyareti iyi bir başlangıçtır.
- Önce sen cevapla. “Ben çocuk konusunda şöyle düşünüyorum, sen ne düşünüyorsun?” demek, karşındakine sorgulanıyormuş gibi hissettirmez.
- Cevabın ne olduğu kadar nasıl verildiğine de bak. Zor bir soruda sakin kalabiliyor mu, düşünmek için zaman isteyebiliyor mu, yoksa konuyu kapatıyor mu?
- “Sonra hallederiz”e dikkat et. Araştırmacılar, ilişkilerdeki önemli adımların bazen bilinçli bir kararla değil, kendiliğinden “kayarak” atıldığını anlatır (Stanley, Rhoades ve Markman, 2006). Büyük bir farkı ertelemek, onu evliliğin içine taşımak demektir.
Gelecek ve çocuk
Çocuk isteği, evlilikte uzlaşmanın en zor olduğu konulardan biridir; çünkü ortası yoktur. Bu yüzden listenin başında duruyor.
- Çocuk istiyor musun? İstiyorsan kaç tane ve yaklaşık ne zaman?
- Çocuk olmazsa ya da gecikirse ne hissedersin; tedavi ya da evlat edinme gibi seçeneklere nasıl bakarsın?
- Çocuk büyütürken en çok önemsediğin üç değer ne?
- On yıl sonra nasıl bir hayat hayal ediyorsun: hangi şehirde, nasıl bir evde, hangi tempoda?
- İşin için şehir ya da ülke değiştirmeyi düşünür müsün?
Para
Para, çiftlerin en sık tartıştığı konu olmayabilir ama en zor çözülenlerden biridir. Evli çiftlerin evdeki tartışmalarını günlüklerle izleyen bir çalışmada para tartışmaları en sık görülen tartışmalar değildi; ama diğer konulara göre hayatın daha çok alanına yayılan, daha sorunlu ve daha sık tekrar eden tartışmalardı. Üstelik daha fazla çözüm denemesine rağmen daha sık çözümsüz kalıyordu (Papp, Cummings ve Goeke-Morey, 2009). Binlerce çifti yıllarca izleyen başka bir araştırmada da para konusundaki anlaşmazlıklar, boşanmayı en güçlü öngören anlaşmazlık türü çıktı (Dew, Britt ve Huston, 2012).
- Ortak hesap mı, ayrı hesaplar mı, yoksa ikisinin karışımı mı?
- Şu an borcun ya da kredi kartı borcun var mı? Varsa nasıl kapatmayı planlıyorsun?
- Ne kadarlık bir harcamayı birbirimize danışmadan yapabiliriz?
- Biriktirmek mi, bugünün tadını çıkarmak mı? Sen hangisine daha yakınsın?
- Ailelerimizden birine maddi destek gerekirse bunu nasıl kararlaştırırız?
Aileler
Türkiye’de evlilik çoğu zaman yalnızca iki kişinin değil, iki ailenin de birleşmesidir. Sınırları önceden konuşmak, sonradan çıkabilecek kırgınlıkların önemli bir kısmını önler.
- Ailenle ne sıklıkta görüşmek istersin? Bayramlar ve tatiller nasıl paylaşılır?
- Ailenin ev, iş ya da çocuk gibi kararlarımıza ne kadar dahil olmasını beklersin?
- Ailelerimizden biriyle sorun yaşarsak eşimizin nasıl bir tutum almasını bekleriz?
- Ailelerimize yakın mı yaşamak isteriz, uzak mı?
- Anne babalarımız yaşlandığında bakıma ihtiyaç duyarlarsa bunu nasıl organize ederiz?
Ev hayatı ve iş bölümü
- Ev işlerini nasıl paylaşmayı düşünüyorsun? Sence “yardım etmek” ile “paylaşmak” arasında bir fark var mı?
- Çocuğumuz olursa bakımını nasıl bölüşürüz? İkimizden biri işe ara verir mi?
- İkimiz de çalışacak mıyız? Biri çalışmak istemezse ya da çalışamazsa ne olur?
- Evde düzen ve temizlik senin için ne kadar önemli?
- Hafta sonu ideal bir gün senin için nasıl geçer?
Değerler ve inanç
- İnanç ve ibadet hayatında ne kadar yer tutuyor? Eşinden bu konuda bir beklentin var mı?
- Düğün, nikâh ve bayramlarla ilgili gelenekler senin için ne ifade ediyor?
- Çocuklarımıza inanç ve değerler konusunda neyi aktarmak isteriz?
- Hangi konuda asla taviz veremeyeceğini düşünüyorsun?
- Alkol, sigara ya da gece hayatı gibi alışkanlıklar konusunda ne düşünüyorsun?
Tartışmalar ve özür
Hiç tartışmayan çift yoktur. Asıl fark, tartışmanın nasıl yürüdüğü ve nasıl bittiğidir.
- Kızdığında ne yaparsın: Hemen konuşmak mı istersin, yoksa önce sakinleşmek mi?
- Bir tartışmayı ertesi güne taşımak sence olur mu?
- Özür dilemek senin için kolay mı? Sana nasıl özür dilenmesi iyi gelir?
- Ailende tartışmalar nasıl çözülürdü? Bundan neyi almak, neyi bırakmak istersin?
- Bir ilişkide asla kabul etmeyeceğin davranış nedir?
Yakınlık, güven ve sınırlar
- Kıskançlık sence nerede başlar, nerede biter?
- Telefon, şifreler ve sosyal medya konusunda mahremiyet senin için ne ifade ediyor?
- Karşı cinsten arkadaşlıklar ve eski sevgililerle iletişim konusunda ne düşünüyorsun?
- Sevildiğini en çok ne zaman hissedersin: sözlerle mi, ayrılan zamanla mı, küçük jestlerle mi?
- Yalnız kalmaya, kendine ait zamana ne kadar ihtiyaç duyarsın?
İş, sağlık ve günlük ritim
- Önümüzdeki beş yılda işinde nerede olmak istiyorsun? Bu hedef evliliğimize nasıl yansır?
- Sabah insanı mısın, gece kuşu mu? Günlük ritmin nasıl?
- Sağlığınla ilgili, birlikte yaşamımızı etkileyebilecek ve bilmem gereken bir durum var mı?
- Zor bir dönemden geçerken benden nasıl bir destek beklersin?
- Evliliğimizin ilk yılında işlerin yolunda gittiğini nasıl anlarız?
Cevapları nasıl okumalı?
Bir soruya beklediğin cevabın gelmemesi, ilişkinin yürümeyeceği anlamına gelmez. Her çiftin farklılıkları vardır; önemli olan bu farklılıkları görüp onlarla nasıl yaşayacağınızı konuşabilmektir. Aşağıdaki örüntüler ise dikkatle bakmaya değer:
Dikkat et: “Evlenince değişir” diyerek önemli bir farkı geçiştirmek.
İyi işaret: Farkı adlandırıp “Bunu nasıl yaşarız?” diye birlikte düşünmek.
Dikkat et: Her soruya “Bilmem, sen nasıl istersen” demek.
İyi işaret: Kendi isteğini açıkça söyleyip seninkini de merak etmek.
Dikkat et: Aile ya da para konusu açılınca savunmaya geçip konuyu kapatmak.
İyi işaret: “Biraz düşüneyim, yarın konuşalım” deyip gerçekten geri dönmek.
Dikkat et: Borç, sağlık ya da önceki evlilik gibi önemli bilgileri saklamak.
İyi işaret: Hoş olmayan bilgileri de zamanında ve açıkça paylaşmak.
Görücü usulü tanışmada hangi sorular önce gelir?
Görücü usulü ya da aile aracılığıyla tanışmalarda görüşme sayısı sınırlı olabilir. Bu durumda önceliği uzlaşması en zor konulara vermek mantıklıdır: çocuk isteği, yaşanacak şehir, çalışma hayatı, inanç hayatı ve ailelerle ilişki. Para, ev düzeni ve tartışma biçimi gibi konular, birbirinizi biraz daha tanıdıkça sonraki görüşmelerde açılabilir. Aile yanında soramadığın sorular için baş başa konuşabileceğiniz bir zaman istemek de son derece makul bir taleptir.
Sonuç
Bu kırk soru bir sınav değil, birbirinizi tanımanın bir yolu. Hepsine aynı cevabı vermeniz gerekmiyor. Asıl önemli olan, zor bir soruyu birlikte sakin kalarak konuşabilmeniz ve farklılıklarınız karşısında birbirinizi anlamaya çalışmanız.
Uyumun neye dayandığını merak ediyorsan uyumlu partner nasıl anlaşılır yazımıza, karşındakinin niyetini okumak istiyorsan ciddi düşünen erkek nasıl anlaşılır yazımıza göz atabilirsin.
Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; evlilik ya da çift danışmanlığı yerine geçmez.
hemdem ekibi
Yazılarımız ilişki psikolojisi araştırmalarına dayanır; kaynaklar yazı içinde bağlantılıdır. Genel bilgi amaçlıdır, psikolojik danışmanlık ya da terapi yerine geçmez.